Bakarísverkefni í Palestínu

Í ótryggu efnahagskerfi Palestínu hafa konur litla möguleika á að fá vinnu. Fæðuöryggi er lítið og vannæring fer vaxandi. Til að takast á við þessi vandamál lagði kvennamiðstöðin í Kharas, litlu þorpi á Vesturbakkanum, fram hugmynd um að opna bakarí. Kvennamiðstöðin er ein af átján slíkum sem UN WOMEN hefur opnað til stuðnings palestínskum konum. Konurnar í Kharas hafa nú opnað bakaríið og selur vörur sínar í skóla. Afurðir bakarísins fæða því nú um 4000 börn í 13 skólum og 17 leikskólum. UN WOMEN hefur hjálpað konunum að bæta framleiðsluaðferðir sínar til að auka framleiðslu og styrkja dreifingarkerfið.
Rúmlega 100 konur vinna fimm tíma á dag. Ekki aðeins framleiða þær mat heldur á sama tíma ögra þær viðteknum venjum og hugmyndum um konur á atvinnumarkaði. Sumar vinna nú fram á kvöld með stuðningi eiginmanna sinna sem kunna vel að meta þessa nýju viðbót við fjárhag heimilisins. Konurnar eru byrjaðar að skipuleggja ný og stærri verkefni. „Bakaríið hefur aukið metnað okkar fyrir betri framtíð fyrir fjölskyldur okkar og samfélag,“ segir Wissal Al Hroub, ein af konunum sem tekur þátt í verkefninu. „Við finnum fyrir þeim breytingum sem þetta hefur haft á líf okkar sem og viðhorf samfélagsins til okkar.“ Þegar er hafin framleiðsla í fjórum öðrum kvennamiðstöðum en markmiðið er að stofna 30 bakarí víðsvegar um Vesturbakkann og framleiða mat fyrir 63.000 skólabörn.
Þetta verkefni veitir því bæði starfsþjálfun sem og vinnur gegn hamlandi staðalímyndum. Það að þessar konur séu komnar með vinnu hjálpar öðrum konum líka vegna þess að hugmyndir samfélagsins um hlutverk kvenna breytist um leið.
Jafnréttissjóður UN Women- Styrkþegar hafa áhrif
Meirihluti allra kvenna í heiminum býr við fátækt. Til þess að hægt sé að breyta þessu þurfa konur aðgang að efnahagslegum gæðum og pólitískum völdum. Konur verða að fá tækifæri til að tjá skoðanir sínar, fara í framboð og hafa forsendur til að sjá fyrir sér og börnum sínum.
Jafnréttissjóður UN Women aðstoðar konur út um allan heim við að bæta líf sitt. Markmið sjóðsins er að auka efnahagslega og pólitíska valdeflingu kvenna með langtíma styrkveitingum og renna styrkirnir beint til kvennasamtaka, jafnt frjálsra félagasamtaka sem ríkisstofnana.
Sjóðurinn var settur á laggirnar árið 2009 með framlögum frá Spáni, Noregi og Mexíkó. Tveimur árum síðar er hann orðinn einn stærsti styrktarsjóður á heimsvísu sem ætlað er að styðja við réttindi og valdeflingu kvenna.
Fjölmörg verkefni hafa verið styrkt í gegnum sjóðin og hafa þau skilað gífurlegum árangri í því að auka við pólitíska þátttöku kvenna. Í mars 2011 aðstoðuðu talsmenn sjóðsins í El Salvador við innleiðingu jafnréttislaga. Í Kína hafa konur í þremur dreifbýlishéruðum krafist aukinnar þátttöku í stjórnmálum og hafa þær staðið fyrir þjálfun kvenframbjóðenda til að auka hæfni þeirra til þátttöku á sviði ákvarðanatöku. Víðfeðmt margmiðlunarátak í Sri Lanka hefur veitt konum úr þjóðernis- og trúarlegum minnihlutahópum þálfun til að bjóða sig fram á pólitískum vettvangi. Þetta eru allt dæmi um verkefni sem falla að því markmiði Jafnréttissjóðsins að styrkja konur til leiðtogastarfa, þá sérstaklega ungar konur, konur úr þjóðernislegum minnihlutahópum, flóttakonur og HIV-smitaðar konur. Auk þess leggur sjóðurinn mikla áherslu á að auka þátttöku kvenna og áhrif í ákvarðanatöku á öllum sviðum samfélagsins.
Ýmis verkefni hafa hlotið styrki úr Jafnréttissjóðnum með það að markmiði að efla efnahagslega stöðu kvenna og auka aðgang og rétt þeirra til eigna, tekna og lands. Í Rúanda hafa 15.000 konur nú fengið aðstoð við að skrásetja sig til að erfa og eiga land og eignir, réttur sem aðeins nýlega var staðfestur með lögum. Átak sem nýlega var sett á laggirnar með það að markmiði að virkja Dalit konur í Indlandi til hefur skapað 7.200 konum störf. Í Marokkó hafa konur þrettán vinjasamfélaga öðlast bæði sjálfstæði og tekjur í gegnum lífleg samvinnukaupfélög.
Sjóðurinn vinnur á sviði sveitarfélaga, ríkja sem og á alþjóðlegum vettvangi. Hann styður jafnréttislög og stjórnsýslu hverrar þjóðar og aðstoðar ríki við að ná þeim jafnréttismarkmiðum sem þau hafa sett sér með þátttöku í alþjóðlegum samþykkum sá borð við Þúsaldarmarkmiðin (MDG) og Kvennasáttmálann (CEDAW).
Á meðan „synir eru valdir fremur en dætur“ 
Genf – Val á öðru kyninu framar hinu endurspeglar og viðheldur mismunun og ofbeldi í samfélögum. Við því brýna mannréttindamáli þurfa öll stig stjórnsýslunnar og samfélagið í heild sinni að bregðast skjótt, að áliti fimm stofnana Sþ. Í yfirlýsingu sem gefin var út í dag af OHCHR, UNFPA, UNICWF, UN Women og WHO, er fjallað um orsakir, afleiðingar og lærdóm sem draga má af því þegar lífi drengja er gert hærra undir höfði en lífi stúlkna. Víða í S-, A-og Mið-Asíu, er hlutfallið orðið allt að 130 drengir á móti hverjum 100 stúlkum.
„Það að velja stráka fram yfir stelpur er merki um víðtækt félagslegt, menningarlegt, stjórnmálalegt og efnahagslegt óréttlæti gegn konum og augljóst brot á mannréttindum kvenna“, segir í yfirlýsingunni. Einnig er þar vísað í vitnisburð manns nokkurs um að fæðing sonar bætir stöðu foreldra, öfugt við fæðingu dóttur. „Gríðarlegur þrýstingur er á konur að eignast syni og hefur það ekki aðeins áhrif á ákvarðanir kvenna um barneignir, líf þeirra og heilsu, heldur setur það konur í þá aðstöðu að þær taka þátt í að viðhalda lægri stöðu stúlkna í samfélaginu með því að taka syni fram yfir,“ segir í yfirlýsingunni. „Konur þurfa að taka afleiðingunum af því að fæða óvelkomið stúlkubarn í heiminn. Þær verða fyrir ofbeldi, eru yfirgefnar, menn þeirra fara fram á skilnað og í verstu tilfellum er þær drepnar.“
„Undir þessum gífurlega þrýstingi reyna konur að komast að kyni fóstursins með því að fara í sónar og ef það reynist kvenkyns leiðir það gjarnan til fóstureyðingar. Þetta getur einnig farið fram áður en þungun er staðfest eða eftir fæðingu stúlkubarns, með þeim hætti að barnið er vanhirt eða myrt. Eftir að hafa viðgengist í áratugi hefur þessi siður orsakað ójafnvægi á hlutföllum milli kynja í mörgum löndum, einkum í Suður-, Austur og Mið-Asíu. Aukin hætta er á að slíkt ójafnvægi valdi ofbeldi gegn konum. Skortur á konum í hjónabönd á sumum svæðum getur leitt til að þeim er þröngvað í hjónabönd fjarri heimaslóðum eða að bræður deili eiginkonum. Í sumum löndum er ólöglegt að ákvarða og opinbera kyn fyrir fæðingu en annars staðar eru lög sem banna fóstureyðingu vegna kyns. Oftast er farið fram hjá slíkum skorðum með leynd, sem getur stefnt heilsu kvennanna í hættu.
Sérfræðingar á vegum SÞ hafa bent á að „ríkjum ber skylda til að tryggja að tekið sé á þessu óréttlæti án þess að setja líf eða heilsu kvennanna í hættu með því að neita þeim um aðgang að nauðsynlegri þjónustu eins og öruggri fóstureyðingu innan ramma laganna, eða annars konar heilbrigðisþjónustu“.
„Nýrra og samhæfðra aðgerða er þörf frá stjórnvöldum og almenningi til að fást við rótgróið kynjamisrétti sem er undirrót vals á öðru kyninu,“ bentu sérfræðingarnir á, og hafa þeir mælt með fjölþættri nálgun til að leysa vandann.
Ýmis atriði eru nefnd í aðgerðaráætlun til lausnar vandans. Má þar nefna söfnun áreiðanlegri gagna um stærð hans og áhrifaþætti; leiðbeinandi reglur um notkun heilbrigðisstarfsfólks á tækni; úrræði til stuðnings stúlkum og konum, svo og hvatning fyrir fjölskyldur með einkadætur; auk annarra aðgerða á sviði lögfræði og upplýsingatækni. Í yfirlýsingunni er lagt til að: „Ríki komi á stefnumótun sem fjallar meðal annars um erfðalög, heimanmund og fjárhagslega og félagslega vernd á efri árum Þessi stefnumótu ætti að endurspegla stuðning við mannréttindi kvenna og jafnrétti kynjanna. Ríki ættu að styðja við verkefni sem ýta undir umræðu um jafngildi drengja og stúlkna.“
Í yfirlýsingunni er fjallað um Suður Kóreu þar sem að miklu leyti hefur verið komið í veg fyrir drengjaval með ýmsum aðferðum, þ.m.t. að gæta jafnréttis kynjanna með lögum og stefnumótun, stuðningi, fjölmiðlaherferðum og hagvexti. Sérfræðingarnir staðfestu á ný skuldbindingu sérstofnana Sameinuðu þjóðanna um að styðja við viðleitni frjálsra félagssamtaka til umbóta á þessu sviði.
Kvennaathvörf veita þolendum ofbeldis mikilvægan stuðning á Haítí

Tveimur árum eftir jarðskjálftann sem skók Haítí í janúar 2010 er aðstoð við þolendur ofbeldis enn takmörkuð þar sem landið er í lamasessi og þörf á að byggja það upp frá grunni. Til að svara þessari þörf sendi UN Women ráðgjafa til starfa í sex kvennaathvörfum víðs vegar um landið á síðasta ári. Kvennaathvörfin eru styrkt af UN Women í gegnum verkefnið „Efnahagslegt öryggi, sjálfstæði og réttindi kvenna“ og veitir einnig innlendum sérfræðingum og ráðgjöfum þjálfun. Ráðuneyti um stöðu og réttindi kvenna á Haíti hefur einnig stutt verkefnið með því að semja og gefa út verklagsreglur og handbók um rekstur kvennaathvarfa.
Þátttaka ráðuneytisins á Haíti er gífurlega mikilvæg í þessu samstarfi þar sem það mótar hið lagalega umhverfi fyrir þá þjónustu sem athvörfin veita konum og stúlkum og sér um að reglum sé fylgt eftir. Denise Amedee, höfundur handbókarinnar, og Yvonne Hakim Rimpel, framkvæmdastjóri eins kvennaathvarfsins, segja að með rekstri kvennaathvarfanna sé ráðuneytið að leggja sitt af mörkum í því að auka hæfni og þekkingu sérfræðinga framtíðarinnar á þessu sviði og efla tengsl og samvinnu milli kvennasamtaka og stjórnvalda.
Þjálfun starfsfólks kvennaathvarfanna er nauðsynleg til að tryggja öllum konum jafnan aðgang að þjónustu á borð við ráðgjöf, læknis-, lögreglu- og lagalega aðstoð. Að auki er mikilvægt að slík þjónusta veiti þolendum ofbeldis það stuðningsnet sem þeir þarfnast til að koma undir sig fótunum.
Taílenskar konur vinna saman í kjölfar flóða
Flóðin sem gengu yfir Pathum Thani og nágrenni í Taílandi í október síðastliðinn komu hvorki Chaluay Kawaonag né öðrum íbúum svæðisins á óvart. Engan óraði hins vegar fyrir þeirri miklu eyðileggingu sem flóðin ollu. Svæðið er í um 46 kílómetra fjarlægð frá Bangkok og nær yfir láglendið við Chao Phraya ána.
Flóðin voru þau verstu í 70 ár í Taílandi og tjónið af þeirra völdum var það mesta í sögu landsins: 754 létust, 75 mikilvægir þjóðvegir urðu ónothæfir og vatn flæddi yfir 65 héruð. Alls eyðilögðust yfir 1,5 milljón heimila og yfir 4 milljónir manna urðu fyrir áhrifum af völdum flóðanna.
Chaluay Kawaonag er leiðtogi hóps sem hafði frumkvæði af því að takast á við afleiðingar hamfaranna, en víða rann allt að tveggja metra vatnsflóð yfir byggð landsvæði. Hópur Chaluay skipulagði hvernig bregðast skyldi við takmörkuðu aðgengi að mat og hjálpuðu barnshafandi konum, börnum og eldri borgurum sem voru í neyð.
Chaluay vann einnig með öðrum leiðtogum frá 28 svæðum í nágrenninu, sem margir hverjir voru konur. Hópurinn sá um að skipuleggja matvæladreifingu fyrir 3050 fjölskyldur auk þess sem fæða þurfti þúsundir strandaglópa. Einnig útveguðu þau báta til að flytja fólk á öruggari svæði og útveguðu lyf og mjólkurduft fyrir nýbura. Mikilvægt verkefni í starfi þeirra var að stemma stigu við þjófnaði á flóðasvæðunum og átökum sem komu upp í neyðarbúðunum.
UN Women vinnur í samstarfi við félagasamtök Chaluay að því að hvetja konur til að taka að sér forystuhlutverk þegar náttúruhamfarir eiga sér stað. „Flóðin höfðu skelfileg og víðtæk áhrif, en um leið gafst einstakt tækifæri til þess að virkja konur til þátttöku og forystu í björgun og enduruppbyggingu samfélagsins,“ sagði Ryratana Rangsitpol, verkefnisstjóri Taílandsverkefnisins hjá UN Women.
Helsta verkefni Chaluay Kawaonag og félaga hennar er nú að hjálpa og leiðbeina fólki að fá lán frá yfirvöldum svo það nái að sinna nauðsynlegum endurbótum á heimilum sínum eins og að hækka grunn húsa. Þau vinna einnig með yfirvöldum á svæðinu að því að tryggja að bátar verði aðgengilegir og geti flutt barnshafandi konur og fatlað fólk í öruggt skjól eins fljótt og auðið er. Einnig hafa samtökin tekið það að sér að byggja félagsmiðstöð í nágrenninu fyrir það fólk sem ekki yfirgefur heimili sín.



